„Żyd” z Wesela. Wycieczka krajoznawcza

Klaudia Hartung-Wójciak, Witold Mrozek

Czas: 80 min Scena na Sarego 7

Kupuj bilet on-line
Najbliższy spektakl: 13.12.2019 19:15

Obsada:

Piotr Rosenbaum
Izabela Izraela Singer
Jacoob Ben Sajur Singer
Helena Singer
Reżyseria Klaudia Hartung-Wójciak
Dramaturgia Witold Mrozek
Kostiumy Marcin Wojciechowski
Muzyka Piotr Peszat
Ruch sceniczny Magdalena Przybysz
Reżyseria świateł Marek Oleniacz
Przygotowanie wokalne Natalia Hodurek
Lektor Patryk Szwichtenberg
As. reż./ inspicjent/ sufler Magdalena Gródek

„Żyd” z Wesela. Wycieczka krajoznawcza

w oparciu o Romana Brandstaettera i Stanisława Wyspiańskiego

Niekonwencjonalna opowieść inspirowana popularnym tekstem Romana Brandstaettera o Hirszu Singerze, karczmarzu z Bronowic Małych, znanym od momentu głośnej prapremiery Wesela Stanisława Wyspiańskiego w 1901 po prostu jako „Żyd z Wesela”. Jak wraz z córką znaleźli się na weselu Lucjana Rydla i dlaczego Hirsz został „Żydem”, a jego córka Pepa – „Rachelą”? Jakie były dalsze losy „Żyda” na polskiej scenie?

--- --- ---

W piątek, 13 kwietnia 1923, na dużej scenie Teatru Bagatela goszcząca w Krakowie Żydowska Trupa Wileńska wystawia Dybuka w jidysz. Endecka prasa protestowała przeciwko przedstawieniu w „żargonie”, stanowiącemu „propagandę żydowską”. Kolejny pokaz już się nie odbywa – przeciwko żydowskim występom w Bagateli zebrano ponad tysiąc podpisów.

W 1918 albo 1919 Perel Singer, znana jako „Rachela” z Wyspiańskiego, przyjmuje chrzest. „Złożyła swoją żydowskość na ołtarzu niepodległości Ojczyzny” – powie potem Maria Rydlowa. „Tego nie wolno robić do śmierci taty” – mówi matka „Racheli” – czyli żona żydowskiego karczmarza Hersza – w Ja jestem Żyd z „Wesela” Brandstaettera.

W 1933 dziesięcioletnia Wisława Szymborska zamyka się w pokoju od środka na haczyk, bo z zastrzykami do mamy przyszła pani Rachela. „Rachela” – Perel Singer – od 15 lat jest Józefą, dla wolnej Polski przeszła na katolicyzm i pracuje jako pielęgniarka. Mała Wisia nie lubi, gdy pani Rachela pyta ją o lekcje, ile jest siedem razy osiem i w którym roku była bitwa pod Chocimiem.

W 1934 Roman Brandstaetter pozywa do sądu endeckich redaktorów sugerujących, że przeszedł na chrześcijaństwo. 11 lat później, tuż po II wojnie światowej, Brandstaetter przechodzi na chrześcijaństwo, konkretnie rzymski katolicyzm.

W 2016 „Głos Wielkopolski” demaskuje fałszywego „rabina z Hajfy”. Mężczyzna pochodzący z Ciechanowa działał w gminie żydowskiej w Poznaniu. Oprowadzał wycieczki, brał udział w spotkaniach. Odmawiał nawet publicznie modlitwy po hebrajsku, choć nie znał tego języka. Grał swoją rolę przez lata.

W 1972, po ukazaniu się w „Tygodniku Powszechnym” opowiadania Romana Brandstaettera Ja jestem Żyd z „Wesela”, historyk prof. Witold Kula pisze tekst Zmartwychwstanie, w którym sugeruje, że Pepa Singer – Rachela miała dziecko z… Józefem Piłsudskim. Po publikacji Zmartwychwstania w „Nowych Książkach” w 1981 padają liczne pytania o historyczną prawdziwość tej opowieści. W końcu Kula to historyk, więc zajmuje się historią. Redakcja odpowiada: „Tekst ten zawierał po prostu pewien pomysł literacki i tak właśnie, w poetyce fantazji, należy go czytać”.

Premiera: 13 grudnia 2019, Scena na Sarego 7

Spektakl bierze udział w 26. Ogólnopolskim Konkursie na Wystawienie Polskiej Sztuki Współczesnej.

Ogólnopolski Konkurs na Wystawienie Polskiej Sztuki Współczesnej ma na celu nagradzanie najciekawszych poszukiwań repertuarowych w polskim teatrze, wspomaganie rodzimej dramaturgii w jej scenicznych realizacjach oraz popularyzację polskiego dramatu współczesnego. Konkurs organizowany jest przez Ministerstwo Kultury i Dziedzictwa Narodowego oraz Instytut Teatralny im. Zbigniewa Raszewskiego w Warszawie.

W I etapie Konkursu spektakle ocenia Komisja Artystyczna w składzie: Jan Karow, Katarzyna Lemańska, Andrzej Lis, Kamila Łapicka, Michał Mizera, Jacek Sieradzki (przewodniczący), Sabina Zygmanowska.